‘Cockroach Janta Party’च्या X अकाउंटवरील बंदी कायम; दिल्ली हायकोर्टाचा तातडीने दिलासा देण्यास नकार

Delhi High Court ने ‘Cockroach Janta Party’ (CJP) या व्यंगात्मक सोशल मीडिया हँडलवरील बंदी तातडीने हटवण्यास नकार दिला आहे. CJPचे संस्थापक अभिजीत दिपके यांनी X (पूर्वीचे ट्विटर) अकाउंट ब्लॉक केल्याविरोधात न्यायालयात धाव घेतली होती. मात्र, न्यायालयाने त्यांना थेट दिलासा न देता पुनर्विलोकन समितीकडे जाण्याचे निर्देश दिले.

केंद्र सरकारने राष्ट्रीय सुरक्षेच्या कारणास्तव हे अकाउंट भारतात २१ मे रोजी ब्लॉक करण्याचे आदेश दिले होते. Ministry of Electronics and Information Technology (MeitY) ने माहिती तंत्रज्ञान कायदा २००० च्या कलम 69A अंतर्गत X ला हे अकाउंट भारतात रोखण्याचे निर्देश दिले होते.

न्यायमूर्ती Purushaindra Kumar Kaurav यांनी सुनावणीदरम्यान स्पष्ट केले की, “सरकार आणि संबंधित पक्षांचे म्हणणे ऐकल्याशिवाय तातडीने अंतरिम आदेश देणे योग्य ठरणार नाही.”

दिपके यांच्यावतीने वरिष्ठ वकील अखिल सिब्बल यांनी न्यायालयात युक्तिवाद करत संपूर्ण अकाउंट अनब्लॉक करण्याची मागणी केली होती. गरज पडल्यास वादग्रस्त पोस्ट हटवून बाकी अकाउंट सुरू ठेवता येईल, असे त्यांनी सांगितले.

न्यायालयाने यापूर्वीच्या काही प्रकरणांपेक्षा हे प्रकरण वेगळे असल्याचे नमूद केले. “पूर्वी काही विशिष्ट पोस्ट आक्षेपार्ह होत्या, मात्र या प्रकरणात संपूर्ण अकाउंटचीच कार्यपद्धती आक्षेपार्ह असल्याचे प्रथमदर्शनी दिसते,” असे न्यायालयाने निरीक्षण नोंदवले.

दिपके यांच्या वकिलांनी सरकारकडून ब्लॉकिंग आदेशाची प्रत न दिल्याबद्दल आक्षेप घेतला. “गोपनीयता प्रभावित व्यक्तीपासून लपवता येत नाही,” असा मुद्दा त्यांनी मांडला. X Corpकडे आदेशाची प्रत असल्याचेही न्यायालयात सांगण्यात आले.

न्यायालयाने माहिती तंत्रज्ञान नियम २००९ अंतर्गत स्थापन करण्यात आलेल्या पुनर्विलोकन समितीला हे प्रकरण तपासण्याचे निर्देश दिले आहेत. ही समिती संबंधित आदेश कायद्यानुसार योग्य आहेत का, याची तपासणी करणार आहे. गरज वाटल्यास बंदी उठवण्याचे अधिकारही समितीकडे आहेत.

पुढील सुनावणी ७ जुलै रोजी होणार असून, त्याआधी समितीने आपला अहवाल न्यायालयात सादर करायचा आहे.

सध्या हे X अकाउंट भारतात ब्लॉक असले तरी इतर देशांतून ते पाहता येत आहे. अमेरिकेतील बोस्टन येथे राहणाऱ्या दिपके यांनी यापूर्वी आपल्या कुटुंबाला धमक्या मिळत असल्याचा दावा केला होता.

हे व्यंगात्मक अकाउंट भारताचे सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांच्या एका वक्तव्यानंतर सुरू करण्यात आले होते. एका सुनावणीदरम्यान “व्यवस्थेवर हल्ला करणारे समाजातील परजीवी आणि रोजगार नसलेले कॉकरोचसारखे तरुण” असा उल्लेख झाल्याने मोठा वाद निर्माण झाला होता. त्यानंतर हे अकाउंट चर्चेत आले.