नेपाळमध्ये पुरानंतर जलविद्युत प्रकल्पांमध्ये बचावकार्याला वेग; 898 कर्मचारी अद्याप बेपत्ता
नेपाळमध्ये आलेल्या भीषण पुरानंतर जलविद्युत प्रकल्पांच्या सुरंगांमध्ये अडकलेल्या कर्मचाऱ्यांच्या बचावासाठी मोठ्या प्रमाणावर मोहीम राबवली जात आहे. विविध 11 जलविद्युत प्रकल्पांमध्ये काम करणारे सुमारे 898 कर्मचारी अद्याप बेपत्ता किंवा अडकले असल्याचे सांगण्यात येत आहे. दरम्यान, आतापर्यंत 361 कर्मचाऱ्यांना सुरक्षित बाहेर काढण्यात आले आहे.
त्रिशूली-3 ‘ए’ प्रकल्पातील बचावकार्य सर्वाधिक आव्हानात्मक
त्रिशूली-3 ‘ए’ जलविद्युत प्रकल्पाच्या सुरंगेत अडकलेल्या कर्मचाऱ्यांपर्यंत पोहोचण्यासाठी बचाव पथकांकडून युद्धपातळीवर प्रयत्न सुरू आहेत. सुरंगेत अडकलेल्या कर्मचाऱ्यांपर्यंत हवा पोहोचवण्यासाठी पाइप टाकण्यात आला आहे. या पाइपद्वारे सुरंगेत हवा पोहोचवली जात आहे.
सुरंगेत साचलेली माती, गाळ आणि मलबा मशीनच्या सहाय्याने सातत्याने हटवला जात आहे. 6 इंचांच्या पाइपमधून हवा आत पोहोचत असल्याने सुरंगेत अडकलेले कर्मचारी जिवंत असण्याची आशा निर्माण झाली आहे. तसेच, पुढील बचावकार्याची दिशा ठरवण्यासाठीही या प्रक्रियेतून मदत मिळत आहे.
छिद्र मोठे करून मॅनहोल तयार करण्याची तयारी
बचाव मोहिमेचा पुढील टप्पा महत्त्वाचा मानला जात आहे. बचाव पथकांकडून 6 इंचांचे छिद्र हळूहळू मोठे करून त्याचे मॅनहोलमध्ये रूपांतर करण्याची तयारी सुरू आहे.
मॅनहोल तयार झाल्यानंतर विशेष प्रशिक्षण घेतलेले बचाव कर्मचारी सुरंगेत प्रवेश करू शकतील. त्यानंतर सुरंगेत अडकलेल्या कर्मचाऱ्यांची नेमकी स्थिती जाणून घेऊन त्यांना बाहेर काढण्याचे प्रयत्न अधिक वेगाने करता येणार आहेत. मात्र, माती आणि गाळामुळे बचावकार्यापुढे अद्याप अडथळे कायम आहेत.
11 जलविद्युत प्रकल्पांमध्ये कर्मचारी अडकले
नेपाळच्या ऊर्जा मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, पुरामुळे प्रभावित झालेल्या 11 जलविद्युत प्रकल्पांमध्ये सुमारे 898 कर्मचारी बेपत्ता किंवा अडकले आहेत. यामध्ये काही भारतीय नागरिकांचाही समावेश असल्याचे सांगण्यात येत आहे.
आतापर्यंत 361 कर्मचाऱ्यांना सुरक्षित बाहेर काढण्यात आले आहे. अपर त्रिशूली-1 यासह अनेक जलविद्युत प्रकल्पांच्या सुरंगांचे प्रवेशद्वार मलब्यामुळे बंद झाले आहेत. त्यामुळे प्रत्येक प्रकल्पासाठी स्वतंत्र तांत्रिक रणनीती आखून बचावकार्य केले जात आहे.
हेलिकॉप्टर आणि लष्कराची तैनाती
बचाव अभियानासाठी नेपाळी लष्कराने 15 हेलिकॉप्टर आणि किमान 84 प्रशिक्षित कर्मचाऱ्यांना तैनात केले आहे. याशिवाय शेकडो बचाव कर्मचारी विविध प्रभावित भागांमध्ये कार्यरत आहेत.
जटिल सुरंग बचावकार्य, जिवंत व्यक्तींचा शोध घेण्यासाठी आवश्यक तंत्रज्ञान, फॉरेन्सिक ओळख आणि DNA चाचणीसाठी नेपाळने शेजारील देशांकडूनही मदत मागितली आहे.
बचाव मोहिमेत एका चिनी कंपनीचाही सहभाग होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे या अभियानाला अतिरिक्त तांत्रिक मदत मिळू शकते.
दरम्यान, सुरंगांमध्ये अडकलेल्या कर्मचाऱ्यांना सुरक्षित बाहेर काढण्यासाठी बचाव पथकांचे प्रयत्न सुरू असून, माती, गाळ आणि मलबा हटवण्याचे काम सातत्याने सुरू आहे.
हल्द्वानीतील ‘शुद्धीकरण’ वादावरून राजकारण तापले; राहुल गांधींची FIRची मागणी, CM धामींचे स्पष्टीकरण