WorldNewsUpdate : थायलंड- कंबोडियामध्ये युद्ध भडकले , कंबोडियाचा लष्करी तळ F-16 ने उद्ध्वस्त केला, 9 ठार
नवी दिल्ली : थायलंडने अलिकडेच कंबोडियाच्या वादग्रस्त लष्करी तळांवर F-16 लढाऊ विमानांचा वापर करून लष्करी कारवाई केली. थायलंड प्रदेशात जोरदार गोळीबार आणि रॉकेट हल्ला होत असताना हे पाऊल उचलण्यात आले. थायलंड लष्कराच्या उपप्रवक्त्या रिचा सुकसुवानन यांनी स्पष्टपणे सांगितले की आम्ही योजनेनुसार लष्करी तळांवर हवाई हल्ले केले. या दरम्यान, सहा F-16 विमानांपैकी एकाने कंबोडियन प्रदेशातील लष्करी तळ उद्ध्वस्त केला. त्याच वेळी, थायलंडने कंबोडियाशी सुरू असलेल्या संघर्षादरम्यान 9 जणांचा मृत्यू झाल्याचा दावा केला आहे.
दोन्ही देशांमधील लष्करी तणाव वाढण्याची ही पहिलीच वेळ नाही, परंतु यावेळी प्रतिसाद अधिक आक्रमक आणि नियोजित असल्याचे दिसून येते. थाई सैन्याचा दावा आहे की ही कारवाई स्वसंरक्षणार्थ करण्यात आली आहे, तर कंबोडियाने याला क्रूर आणि बर्बर लष्करी आक्रमण म्हटले आहे.
प्रीह विहार मंदिर आणि ऐतिहासिक वाद
हा वाद नवीन नाही. १२ व्या शतकातील प्रसिद्ध हिंदू मंदिर प्रेह विहारवरून दोन्ही देशांमधील हा तणाव अनेक दशकांपासून सुरू आहे. १९६२ मध्ये आंतरराष्ट्रीय न्यायालय (ICJ) ने या मंदिराला कंबोडियाचा भाग घोषित केले होते, परंतु थायलंडमधील काही राष्ट्रवादी गट अजूनही त्याला आव्हान देतात. या मंदिराला केवळ ऐतिहासिक महत्त्व नाही तर ते कंबोडियन राष्ट्रवाद आणि धार्मिक भावनांशी देखील जोडलेले आहे. या भागात वारंवार लष्करी संघर्ष झाले आहेत. यापूर्वी २००८, २०११ आणि आता २०२५ मध्ये पुन्हा लढाई झाली.
नागरी नुकसान आणि मानवी हक्कांची चिंता
यावेळी हल्ल्यांचा परिणाम केवळ लष्करी तळांवरच नाही तर नागरी क्षेत्रांवरही झाला. थायलंडच्या मते, कंबोडियन सैनिकांनी सीमेवरील लष्करी तळ आणि रुग्णालयाला लक्ष्य केले आहे. या सर्व गोष्टी दर्शवितात की संघर्ष आता लष्करी सीमांपुरता मर्यादित नाही. त्याचा परिणाम सामान्य नागरिकांवरही होत आहे. मानवाधिकार संघटनांनी दोन्ही देशांना संयम बाळगण्याचे आणि आंतरराष्ट्रीय नियमांचे पालन करण्याचे आवाहन केले आहे. याशिवाय, UNSC ची आपत्कालीन बैठक बोलावण्याची मागणी देखील करण्यात आली आहे.
राजनैतिक तणाव आणि संभाव्य आंतरराष्ट्रीय परिणाम
दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या राजदूतांना हद्दपार केले आहे. थायलंडने कंबोडियाविरुद्ध कडक इशारा दिला आहे की जर हल्ले सुरू राहिले तर ते त्यांच्या स्वसंरक्षण धोरणाला आणखी तीव्र करेल. या घटनेचा परिणाम केवळ प्रादेशिक स्थिरतेवरच होणार नाही, तर त्याचे परिणाम आसियानसारख्या आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठांवरही दिसू शकतात. तज्ज्ञांचे मत आहे की जर ही परिस्थिती अशीच राहिली तर अमेरिका आणि चीनसारख्या जागतिक शक्ती देखील मध्यस्थीसाठी पुढे येऊ शकतात.
सुरुंगांचा नवा मुद्दा…
या संघर्षातसुरुंगांचा मुद्दाही समोर आला आहे. थायलंडचा दावा आहे की अलीकडेच बांधलेल्यासुरुंगांमुळे त्यांचे सैनिक जखमी झाले आहेत, तर कंबोडिया म्हणतो की हे जुन्या बोगद्यांचे स्फोट होते. या आरोपामुळे आणि प्रति-आरोपांमुळे परिस्थिती अधिक गंभीर होत चालली आहे कारणसुरुंग केवळ सैनिकांसाठीच नव्हे तर स्थानिक नागरिकांसाठीही दीर्घकालीन धोका बनू शकतात.
कंबोडियन प्रतिसाद आणि लष्करी भरती कार्य
कंबोडियाचे पंतप्रधान हुन मानेट यांनी राष्ट्रीय भाषणात स्पष्ट केले की “अशांत परिस्थितीत सशस्त्र प्रतिसाद आवश्यक आहे.” त्यांनी लष्करी भरती पुन्हा सुरू करण्याची घोषणा केली, ज्यामुळे देश दीर्घकालीन संघर्षाची तयारी करत असल्याचे स्पष्ट झाले. या हालचालीवरून असे दिसून येते की संघर्ष आता तात्पुरता तणाव राहणार नाही, परंतु तो दीर्घकालीन रणनीतीत बदलू शकतो.