IndiaNewsUpdate : जाणून घ्या जगभरातील सैन्यात भारतीय आर्मी कितव्या क्रमांकावर ?

नवी दिल्ली : जगभरातील देशांना त्यांच्या लष्करी सामर्थ्याच्या आधारे क्रमवारी लावणारी संस्था ग्लोबल फायरपॉवरने एक नवीन यादी जाहीर केली आहे. या
यादीत भारत चौथ्या क्रमांकावर आहे. तर, पाकिस्तानची स्थिती पूर्वीपेक्षा खूपच कमकुवत झाली आहे. गेल्या वर्षी म्हणजेच २०२४ मध्ये पाकिस्तान ९व्या स्थानावर होता, जो आता १२व्या स्थानावर घसरला आहे. यासह, अमेरिका पहिल्या क्रमांकावर, रशिया दुसऱ्या क्रमांकावर आणि चीन तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.

ग्लोबल फायरपॉवर इंडेक्स म्हणजे काय?

ग्लोबल फायरपॉवर इंडेक्स ६० पेक्षा जास्त पॅरामीटर्सच्या आधारे जगातील सर्वात शक्तिशाली सैन्यांचे मूल्यांकन करतो. यामध्ये लष्करी युनिट्स, आर्थिक परिस्थिती, लॉजिस्टिक क्षमता, भौगोलिक स्थान आणि तांत्रिक प्रगती यांचा समावेश आहे.

२०२५ मधील टॉप-१० लष्करी शक्ती

– अमेरिका: त्याच्या अत्याधुनिक क्षमता, आर्थिक शक्ती आणि जागतिक प्रभावामुळे अव्वल स्थानावर आहे. अमेरिकेचा पॉवर इंडेक्स स्कोअर ०.०७४४ आहे.

– रशिया: युक्रेनशी युद्ध असूनही, इराण, उत्तर कोरिया आणि चीनशी असलेल्या धोरणात्मक युतीमुळे रशिया मजबूत राहिला. रशियाचा पॉवर इंडेक्स स्कोअर ०.०७८८ आहे.

– चीन: संरक्षण आणि तांत्रिक गुंतवणुकीत मोठ्या प्रमाणात वाढ झाल्यामुळे चीन पहिल्या तीन देशांमध्ये आहे. चीनचा पॉवर इंडेक्स स्कोअर ०.०७८८ आहे.

-भारत: प्रगत लष्करी उपकरणे, आधुनिक शस्त्रे आणि सामरिक स्थितीमुळे आपली लष्करी ताकद वाढली आहे. भारताचा पॉवर इंडेक्स स्कोअर ०.११८४ आहे.

– दक्षिण कोरिया: संरक्षण क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक आणि जागतिक भागीदारीमुळे मजबूत स्थितीमुळे दक्षिण कोरियाचा समावेश टॉप-५ मध्ये आहे. या देशाचा पॉवर इंडेक्स स्कोअर ०.१६५६ आहे.

– युनायटेड किंग्डमचा पॉवर इंडेक्स स्कोअर ०.१७८५ आहे.

– फ्रान्सचा पॉवर इंडेक्स स्कोअर ०.१८७८ आहे.

– जपानचा पॉवर इंडेक्स स्कोअर ०.१८३९ आहे.

– तुर्कीयेचा पॉवर इंडेक्स स्कोअर ०.१९०२ आहे.

– इटलीचा पॉवर इंडेक्स स्कोअर ०.२१६४ आहे.

पाकिस्तानचे रँकिंग घसरले

२०२४ मध्ये ग्लोबल फायरपॉवर इंडेक्समध्ये पाकिस्तान ९ व्या क्रमांकावर होता, जो २०२५ मध्ये १२ व्या स्थानावर घसरला आहे. ही घसरण त्यांची कमकुवत लष्करी स्थिती आणि संरक्षण आधुनिकीकरणातील आव्हाने दर्शवते. त्याच वेळी, भूतान या यादीत १४५ व्या स्थानावर आहे, जे सर्वात खालचे रँकिंग आहे.

भारताच्या लष्करी सामर्थ्यावर एक नजर

सैन्य

-१४.५ लाख सक्रिय सैनिक आणि ११.५ लाख राखीव सैनिक
– २५ लाखांहून अधिक निमलष्करी दल
– प्रमुख शस्त्रे: टी-९० भीष्म आणि अर्जुन रणगाडे, ब्रह्मोस क्षेपणास्त्रे, पिनाक रॉकेट सिस्टम आणि हॉवित्झर

हवाई दल

– २,२२९ विमाने. ज्यामध्ये ६०० लढाऊ विमाने, ८९९ हेलिकॉप्टर आणि ८३१ सपोर्ट एअरक्राफ्टचा समावेश आहे.
– प्रमुख लढाऊ विमाने: राफेल, एसयू-३०एमकेआय, नेत्रा पाळत ठेवणारे विमान
– क्षेपणास्त्र प्रणाली: रुद्रम, अस्त्र, निर्भय, ब्रह्मोस आणि आकाश हवाई संरक्षण प्रणाली

नौदल

– १,४२,२५१ नौदल कर्मचारी
– प्रमुख धोरणात्मक मालमत्ता: अणु पाणबुड्या, आयएनएस विक्रमादित्य आणि आयएनएस विक्रांत विमानवाहू जहाजे
– ताफा: १५० युद्धनौका आणि पाणबुड्या, ५० हून अधिक नवीन जहाजे बांधकामाधीन
– प्रगत गुप्तचर आणि पाणबुडीविरोधी विमाने: पी-८आय, एमएच-६०आर हेलिकॉप्टर

ग्लोबल फायरपॉवर इंडेक्स लष्करी ताकदीचे मूल्यांकन कसे करतो?

ग्लोबल फायरपॉवर इंडेक्स ६० पेक्षा जास्त पॅरामीटर्सच्या आधारे लष्करी क्षमतांचे मूल्यांकन करतो. यामध्ये अण्वस्त्रांचा समावेश नाही. प्रमुख पॅरामीटर्समध्ये लष्करी युनिट्स (टाक्या, विमाने, युद्धनौका, क्षेपणास्त्र प्रणाली), आर्थिक शक्ती (संरक्षण बजेट आणि आर्थिक संसाधने), लॉजिस्टिक क्षमता (इंधन पुरवठा, साठवणूक, वाहतूक) आणि धोरणात्मक भौगोलिक स्थान यांचा समावेश आहे.

शेजारील देशांची लष्करी ताकद

चीन (क्रमांक ३)

– सैन्य: २० लाख सक्रिय सैनिक
– हवाई दल: ३,१५० हून अधिक लढाऊ विमाने
– नौदल: ३७०+ युद्धनौका आणि पाणबुड्या (जगातील सर्वात मोठी नौदल शक्ती)

पाकिस्तान (१२ वा क्रमांक)

– सैन्य: ६,४०,००० सक्रिय सैन्य, मुख्य रणगाडे – अल-खालिद, टी-८०यूडी, अल-जरार
– हवाई दल: जेएफ-१७ थंडर, एफ-१६ आणि मिराज लढाऊ विमाने
– नौदल: अगोस्टा ९०बी पाणबुड्या, तारिक-वर्ग विध्वंसक, झुल्फिकार-वर्ग फ्रिगेट्स

बांगलादेश (३५ वा क्रमांक)

– लष्कर: १,६३,००० सक्रिय सैनिक, ६,८०,००० निमलष्करी दल
– हवाई दल: १६६ विमाने, ज्यात ४४ लढाऊ विमानांचा समावेश आहे.
– नौदल: ११७ युद्धनौका, ज्यात २ चिनी मूळच्या पाणबुड्यांचा समावेश आहे.