महिला सैन्य अधिकाऱ्यांना भेदभावाची वागणूक , प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात….

नवी दिल्ली : शॉर्ट सर्व्हिस कमिशनच्या (एसएससी) महिला सैन्य अधिकाऱ्यांनी गुरुवारी (18 सप्टेंबर 2025) सर्वोच्च न्यायालयात सांगितले की कायमस्वरुपी आयोग देताना त्यांच्यात भेदभाव केला जात आहे. त्यांचे  म्हणणे आहे की,  त्या गलवान, बालाकोट आणि ऑपरेशन सिंदूर यासारख्या महत्त्वपूर्ण मोहिमेचा एक भाग आहे, तरीही कायमस्वरुपी कमिशनच्या वेळी पुरुष अधिकाऱ्यांच्या तुलनेत तिला भेदभावाचा सामना करावा लागला आहे.

न्यायमूर्ती सूर्यकांत, न्यायमूर्ती उज्जल भुयान आणि न्यायमूर्ती एन. कोटिशवार सिंह खंडपीठाच्या प्रकरणात सुनावणी करीत होते. सेवा आणि सेवा-मुक्त महिला अधिकाऱ्यांनी सांगितले की सर्वोच्च न्यायालयाने २०२० आणि २०२१ मध्ये जारी केलेल्या सूचनांचे सरकारने वारंवार उल्लंघन केले आहे.

पीटीआयच्या अहवालानुसार वरिष्ठ वकील विरुद्ध मोहन काही अधिकाऱ्यांच्या वतीने न्यायालयात हजर झाले. त्यांनी खंडपीठाला सांगितले की, “सरकारने २०२० आणि २०२१ मध्ये जारी केलेल्या आदेशाचे वारंवार उल्लंघन केले आहे आणि कायमस्वरुपी आयोग देताना महिला अधिकाऱ्यांविरुद्ध भेदभाव केला आहे.”

पुरुष अधिकाऱ्यांच्या  समान सेवा…

अ‍ॅडव्होकेट व्ही मोहना म्हणाले की, कायमस्वरुपी आयोगातील महिला अधिकाऱ्यांच्या कमी संख्येसाठी रिक्त पदांच्या संख्येवर सरकारने दोषी ठरवले आहे, परंतु २०२१ पासून असे अनेक प्रसंग झाले आहेत जेव्हा अधिकाऱ्यांच्या मर्यादेचे उल्लंघन झाले. वकील म्हणाले, ‘हे अधिकारी खूप हुशार आहेत आणि त्यांनी गलवान, बालाकोट आणि अलीकडील ऑपरेशन सिंदूर यासारख्या महत्त्वपूर्ण मोहिमांमध्येही चांगली कामगिरी केली आहे. या व्यतिरिक्त त्याने बर्‍याच प्रतिकूल भागात आपल्या पुरुष अधिकाऱ्यांना समान सेवा दिल्या आहेत.

वरिष्ठ वकील विभा दत्त माखिजा, वरिष्ठ वकील अभिनव मुखर्जी, वरिष्ठ वकील रेखा पाल्ली आणि इतर वकील कायमस्वरुपी आयोगाच्या नकारांना आव्हान देणाऱ्या इतर महिला अधिकाऱ्यांची बाजू मांडण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयात हजर झाले. महिला अधिकाऱ्यांचे युक्तिवाद पूर्ण झाले आहेत. आता सुप्रीम कोर्ट पुढील सुनावणी 24 सप्टेंबर रोजी या प्रकरणात आयोजित करेल. पुढील सुनावणीत हे केंद्र आपले युक्तिवाद सादर करेल, अतिरिक्त सॉलिसिटर जनरल ऐश्वर्या भाटी केंद्राची बाजू सादर करण्यासाठी न्यायालयात हजर राहतील.

शेवटच्या सुनावणीत, सर्वोच्च न्यायालयाने या प्रकरणातील अनियंत्रित वृत्तीबद्दल नाराजी व्यक्त केली होती. कायमस्वरुपी आयोगातील शॉर्ट सर्व्हिस कमिशनच्या महिला अधिकाऱ्यांविरुद्ध भेदभाव केला जाईल. कोर्टाने असे म्हटले होते की जेव्हा महिला अधिकाऱ्यांनीही तेच प्रशिक्षण घेतले आहे, जे पुरुष अधिकाऱ्यांना मिळाले आणि त्यांची पोस्टिंग त्याच प्रकारे केली जात आहे, तर या प्रकरणात दोघांचा वेगळ्या प्रकारे न्याय का दिला जात आहे.

कोर्टाने विचारले होते की, ‘लिंगाच्या आधारे दोन निकष कसे असू शकतात. शॉर्ट सर्व्हिस कमिशनसाठी देखील भिन्न निकष आहेत किंवा एसएससी आणि कायमस्वरुपी आयोगासाठी वेगवेगळे फॉर्म सेट केले आहेत? ‘